بهت الکساندر پوشکین از قتل مجریِ معاهده ترکمنچای در تهران

[ad_1]

کمتر از دو قرن پیش، یک سیاستمدار روس به زور مسلمان خود را بدون اجازه مالک ایرانی به سفارت کشورش برد و زمینه را برای فتوایی فراهم کرد که «به زنان مسلمان اجازه می داد از دست کفار نجات پیدا کنند» و آنها را به اعدام محکوم کرد. به خودش و اطرافیانش خیانت کرد.

به گزارش ایسنا، 150 سال پیش از اعلام پایان رژیم 2500 ساله شاهنشاهی و جشن پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، الکساندر سرگیویچ گریبادوف سفیر روسیه در ایران به دست ایرانیان خشمگین کشته شد. تهران 22 بهمن 1207.

او نمایشنامه نویس روسی بود که وارد عرصه سیاست شد و به برکت شایستگی خود در عهدنامه ترکمنچای، به سفیر روسیه در ایران منصوب شد و به یک ظالم، خرده پا و شخصیتی بدنام تبدیل شد که به خود اجازه داد با شهروندان ایرانی در کشور خود رفتاری مشابه داشته باشد. بردگان

تعجب الکساندر پوشکین از قتل مجری عهدنامه ترکمانچای در تهران

الکساندر گریبادوف، سفیر روسیه در ایران در ۱۲۰۷ م

پرده اول

الکساندر گریبایدوف 34 ساله پس از شکست ایران در جنگ دوم روسیه علیه ایران و انتصاب به عنوان سفیر فوق‌العاده و تام الاختیار در ایران، آنقدر در مسیر اقدامات، رفتار ظالمانه و تحقیر ایرانیان قرار گرفت که الکسی پتروویچ یرمولوف، فرمانده. از سپاهیان پیروز روسیه در ایران، خونخوار و بی رحم بود. و با این استدلال به رفتار ظالمانه و تحقیرآمیز خود با مردم ایران ادامه داد.

پس از امضای عهدنامه ترکمنچای توسط الکساندر گریبایدوف روسیه و عباس میرزا ولیعهد وقت ایران که با حضور اللهیارخان قاجار دولو متخلص به آصف الدوله، نخست وزیر فتحعلی شاه قاجار و میرزا صورت گرفت. ابوالحسن خان شیرازی، وزارت امور خارجه ایران. طبق فصل شانزدهم قرارداد، به او دستور داده شد تا برای جلب موافقت امپراتور روسیه، نیکلاس دوم، به سن پترزبورگ سفر کند و موافقتنامه را به امپراتور ارائه دهد. پس از تصویب مفاد معاهده، نیکلاس دوم اسکندر را هم مجری مفاد قرارداد و هم مسئول دریافت غرامت جنگی از ایران را بر عهده گرفت.

گریبادوف پس از دریافت دستور سفیر عازم ایران شد و در مهر 1207 وارد تبریز شد و پس از توقفی دو ماهه در اواخر دی ماه همان سال عازم تهران، بین بازار بزرگ و میدان توپخانه تهران شد. ، و کار خود را در زمینه اجرای مفاد عهدنامه ترکمنچای که مشتمل بر 16 فصل و ضمیمه معاهده مشتمل بر 9 فصل است آغاز کرد.

گریبایدوف که نماینده دولت پیروز در کشور شکست خورده ایران بود، به تدریج با درباریان و سیاستمداران ایرانی با گستاخی و تحقیر برخورد کرد و ظلم این رفتار غیرانسانی با ساکنان منطقه زنبورکچی باشی را تشدید کرد.

علاقه اسکندر به ترکمنچای

مفاد عهدنامه ترکمنچای که به پیشنهاد فرمانده نیروهای روس در قفقاز ژنرال ایوان پاسوویچ و برخی نمایندگان روسیه تزاری با مداخله مک دونالد سفیر انگلیس در تهران و به اصرار فتح پیشنهاد شد. علی شاه هزاران کیلومتر از شمال ایران جدا شد قفقاز و گرجستان از ایران و الحاق آن به روسیه تزاری، پرداخت 20 میلیون روبل به روسیه، مصادره و انتقال نسخه های خطی از کتابخانه شیخ صفی الدین اردبیلی. جد بزرگ سلسله صفویه که به روسیه آورد.

لارنس کلی نویسنده کتاب دیپلماسی و قتل در تهران می نویسد: «پس از امضای این معاهده مبلغ 40000 روبل روسیه که در حافظه ایرانیان با صفت «شرم آور» همراه بود به وی تعلق گرفت و بعد به سفیر روسیه ارتقا یافت. به تهران.»

پرده دوم

مدتی پس از حضور اسکندر در دفتر وی در تهران، میرزا یعقوب آرمانی، خزانه دار و مدیر حرم فتحعلی شاه، 40 هزار تومان پول نقد و جواهرات سلطنتی شاه را دزدید و به سفارت روسیه پناه برد. اسکندر به این بهانه که میرزا یعقوب می خواهد به وطن خود در ایروان بازگردد از او حمایت کرد اما از تحویل او به دربار قاجار خودداری کرد و این اقدام خشم فتحعلی شاه را برانگیخت.

تعجب الکساندر پوشکین از قتل مجری عهدنامه ترکمانچای در تهران

الخیار خان آصف الدوله، نخست وزیر فتحعلی شاه

پرده سوم

یکی از اقدامات گریبایدوف در ایران، بازگرداندن شهروندان ارمنی و گرجستانی اسیر در ایران به سرزمین‌های جدید روسیه در قفقاز و ایروان بود، بدون توجه به این واقعیت که بسیاری از زنان ارمنی و گرجی پس از ورود به ایران اسیر شدند. اسلام با مردان مسلمان ازدواج کرده اند. البته دلیل این رفتار گریبایدوف عده ای ارمنی و گرجی بود که در هیئت همراه او در ایران حضور داشتند.

جهانگیر میرزا فرزند عباس میرزا والی فتحعلی شاه قاجار در تواریخ خود چنین می نویسد: «او مردم اسلام را به زور و با حالت ضرب و شتم به خانه خود آورد.

در یک مورد، دو سه زن ارمنی مسلمان و گرجی که در خانه خیارخان آصفه الدوله، نخست وزیر فتحعلی شاه زندگی می کردند و با مردان ایرانی ازدواج کرده بودند و دارای فرزند بودند، به زور به عمارت زنبرکچی برده شدند. – باشی در اقامتگاه اسکندر در تهران. رفتار تند و غیرعادی گریبایدوف خشم برخی از دانشمندان و ساکنان تهران را برانگیخت.

خبر این رفتار بی شرمانه به میرزا مسیح استرآبادی معروف به میرزا مسیح مجتهد از علمای قرن سیزدهم هجری قمری رسید که او را ناراحت کرد و نمایندگانی را برای گفت و گو با گریبایدوف فرستاد و زنان اسیر را بازگرداند، اما میرزا در را زد. نمایندگان مسیح گریبایدوف و فرستادگانش فتوایی صادر کردند که «نجات زنان مسلمان از دست کفار جایز است».

از آن زمان سفیر روسیه در ایران تعداد قزاق های نگهبانی از اقامتگاه خود را به 200 نفر رساند. یک روز پس از صدور فتوای میرزا، بازار تهران تعطیل شد و هزاران تن از اهالی تهران که طبق کتب تاریخی 30 هزار نفر می‌رسیدند، خانه گریبایدوف را در عمارت زنبوراکچی-باشی محاصره کردند و خواستار آزادی زنان مسلمان گرجی شدند. اما محافظان قزاق و روسی به درخواست مردم به سوی معترضان تیراندازی کردند و یک پسر 14 ساله را کشتند. با دیدن خون این نوجوان مظلوم خشم مردم بیشتر شد و به ساختمان محل سکونت گریبایدوف نفوذ کردند.

جریان خروشان جمعیت خشمگین، با وجود دفاع شدید قزاق ها و استحکامات روی پشت بام، سرانجام وارد سفارت شد و سفارت را شکست داد و گریبایدوف و همه همراهان و اعضای سفارت را کشت.

تنها فردی که به طور معجزه آسایی از این کشتار جان سالم به در برد، فردی به نام مالتسف، دبیر اول هیئت روسیه در ایران بود. وی بعدها خاطرات خود را در قالب کتاب منتشر کرد که با عنوان شرح هیئت روسی در ایران در اسکاتلند در بلک وود ادینبورگ منتشر شد.

مالتسف در توصیف حمله مردم خشمگین تهران به اقامتگاه اسکندر نوشت: «خون مانند رودخانه از اجساد جاری شد و تمام سطح اتاق را پوشاند و سپس به حیاط ریخت. «… مهاجمان با مشت گریبایدوف را به سقف زدند و با اولین شلیک او را کشتند».

سرانجام جسد گریبایدوف به تفلیس گرجستان منتقل شد و به خاک سپرده شد و تعدادی از قربانیان هیئت روسی در تهران در کلیسای تادئوس و بارتولومئو در لین ارمنی قدیم نزدیک لین زنبورکچی به خاک سپرده شدند.

آخرین پرده

الکساندر پوشکین، شاعر بزرگ روسی که در سال ۱۲۰۷ برای دیدار برادرش به جبهه‌های روسیه و عثمانی رفت، گاری را دید که دو قزاق به سمت کوه‌های قفقاز در حال پایین آمدن از کوه بودند. “تو اهل کجایی؟” پوشکین از گاریچی پرسید. گاریچی گفت: از تهران، تو گاری چی داری؟ گاریچی گفت: «جسد گریبایدوف».

پوشکین با تعجب به جسد نگاه کرد. باورش نمی شد. گریبادوف برای او تنها وزیر روس در ایران نبود. یک آشنا و نمایشنامه نویسی بود که نمایشنامه «تراژدی عقل» بیش از یک بار روی صحنه رفت. شاعر و روزنامه نگار شجاعی که در قیام افسران دی ماه شرکت فعال داشت.

تعجب الکساندر پوشکین از قتل مجری عهدنامه ترکمانچای در تهران

میرزا مسیح مجتهد از علمای قرن سیزدهم هجری قمری است.

ختم میرزا مسیح

تزار روسیه به دلیل درگیری با امپراتوری عثمانی در بالکان نمی خواست دوباره با ایران روبرو شود، بنابراین پرونده قتل گریبایدوف با پذیرش هیئت ایرانی پایان یافت. هیئت ایرانی متشکل از خسرو میرزا قاجار نوه فتحعلی شاه و همچنین میرزا تقی خان و محمدخان زنگنه امیر نظام با عذرخواهی نامه ای از سوی پادشاه ایران به حضور نیکلاس دوم رسید. حتی پس از آشتی، به امپراتور روسیه قول داده شد که میرزا مسیح مجتهد را نزد نیکلاس دوم به عتبات عالیات بفرستد.

منابع:

پژوهش های تاریخی، دوره 4، ش 5، صص 255-278.

صحابی، غلامحسین، دایره المعارف فارسی، ج ۲، ص ۲۳۹۱.

قائم مقامی، جهانگیر، یادداشت های ترور گریبایدوف، ص 258-259.

الگار، حامد، دین و حکومت در ایران و نقش علما در دوره قاجار، ترجمه ابوالقاسم سری، ص 136.

عبدالله اف، فتح الله، گوشه ای از روابط روسیه و ایران و سیاست بریتانیا در آغاز قرن نوزدهم. ترجمه غلامحسین متین، ص 203–204.

انتهای پیام/

[ad_2]
source

درباره ی admin_asooweb

مطلب پیشنهادی

آجر شیشه ای یا بلوک شیشه ای چیست؟

بلوک شیشه ای بنابراین، با اعتنا به اسـتفاده های فزاینـده ایـن گیـاه در ادامه طـب …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.